Booking ve Airbnb Komisyon Oranına %17 Tavanı: Yeni Kanun Teklifi Otelciye Ne Getiriyor?

Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu nedir, şu an hangi aşamada?

Teklif, AK Parti milletvekillerinin imzasıyla 10 Ağustos 2026'da TBMM Başkanlığına sunuldu. Hedefinde Booking.com, Expedia ve Airbnb gibi yurt dışında yerleşik olup Türkiye'de elektronik ticaret yoluyla konaklama satan platformlar var. Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre metin 6 Ekim'de Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu'nda bazı önergelerle değiştirilerek kabul edildi. TBMM kayıtlarına göre komisyon raporu 13 Ekim'de dağıtıldı ve teklif 293 sıra sayısıyla Genel Kurul gündemine alındı.

Bu yazının yayımlandığı tarihte teklifin Genel Kurul'da kabul edildiğine ya da Resmi Gazete'de yayımlandığına dair bir kayıt yok. Yani aşağıda anlattığımız her madde komisyondan çıkan metne dayanıyor ve Genel Kurul görüşmelerinde değişebilir. Komisyonda kabul edilen bir önergeyle yürürlük tarihi 1 Ocak 2027 olarak belirlendi; ilk metinde kanunun yayımlandığı gün yürürlüğe girmesi öngörülüyordu.

Arka planda 2017'den beri süren Booking.com tartışması var. TÜRSAB'ın başvurusu üzerine verilen mahkeme kararıyla Booking.com o yıldan beri Türkiye'den erişime kapalı; Türk otellerini yurt dışındaki misafire satmayı sürdürüyor ama yurt içindeki kullanıcıya hizmet veremiyor. Teklif, izin alan yabancı platformlara iç pazarın kapısını yeniden aralıyor; karşılığında vergi, temsilci ve komisyon kuralları getiriyor.

Teklif otelciye neler getiriyor? Maddeler tek tek

Tartışma büyük ölçüde komisyon tavanı üzerinden yürüdü, ama teklif çok daha geniş bir çerçeve çiziyor. Haberlerde ve teklif metnine dayanan hukuki değerlendirmelerde öne çıkan başlıklar şunlar:

• İzin belgesi: Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan alınacak, 2 yıl geçerli ve devredilemeyen belge. Bedeli 5 milyon TL; her yıl yeniden değerleme oranında artacak, Cumhurbaşkanı bu tutarı iki katına kadar artırabilecek ya da yarısına kadar indirebilecek.
• Temsilci ve tebligat: Türkiye'de en az bir yetkili temsilci ve elektronik tebligat (UETS) adresi zorunlu. Başvuruda dijital hizmet vergisi mükellefiyeti ve vergi borcu bulunmaması aranacak.
• Satılabilecek ürünler: Yalnız turizm belgeli konaklama tesisleri, izin belgeli turizm amaçlı kiralık konutlar ve uçak bileti. Diğer acentalık hizmetleri yetkili seyahat acentaları, araç kiralama ise Ticaret Bakanlığı'nca yetkilendirilen işletmeler üzerinden sunulacak.
• Komisyon tavanı: Yurt içinden yurt içine satışlarda %17, KDV hariç bedel üzerinden.
• Otel lehine yasaklar: Platform, tesisin başka kanalda aynı hizmeti daha düşük fiyatla satmasını kısıtlayamayacak (fiyat paritesi), tesisi kampanyaya katılmaya zorlayamayacak, kamu kurumuna ya da mahkemeye başvurduğu için sıralamada geri düşüremeyecek veya hesabını askıya alamayacak.
• Turizm payı: Platformlar Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı'na pay ödeyecek; AA'nın komisyon aşamasındaki haberine göre oran on binde 7,5.
• Yaptırımlar: İhlalin türüne göre 200 bin TL ile 500 bin TL arası idari para cezaları, tavan aşımında haksız alınan tutarın 10 katı, aynı yıl içinde tekrarda %50 artış, üçüncü tespitte belge iptali ve izinsiz platformlara erişim engeli.
• Geçiş süresi: Hâlihazırda faaliyet gösteren platformlar yürürlükten itibaren 3 ay içinde başvuracak; başvurmayan ya da başvurusu reddedilenlere erişim engeli uygulanacak.

Booking komisyon oranı %17 tavanla nasıl değişir?

Bugün yabancı platformlara ödenen komisyon tek bir rakam değil. Booking.com, 2017'deki erişim engeli tartışması sırasında ortalama komisyonunu %15 olarak açıklamıştı; ancak görünürlük programları, kampanya indirimleri ve komisyonun hangi bedel üzerinden kesildiği hesaba katıldığında efektif oran birçok tesiste daha yüksek çıkıyor. Sabah'ta yer alan bir sektör değerlendirmesinde, bağımsız ve orta ölçekli otellerin %25-30'a varan komisyonlarla çalışmak zorunda kaldığı dile getirildi. Bloomberg HT'nin kaynaklara dayandırdığı habere göre ise yerli şirketlerde oran %20 civarında.

Teklifin en önemli ayrıntısı, sınırın yalnız 'komisyon' adlı kalemi değil, platformun satış bedeli üzerinden hangi ad altında olursa olsun aldığı toplam tutarı kapsaması. Yani tavanın ek ücret adıyla dolaylı aşılması, metnin lafzına göre mümkün olmamalı. İkinci kritik nokta matrah: oran KDV hariç bedel üzerinden hesaplanacak. Bugün komisyonu KDV ve konaklama vergisi dahil fiyattan kesilen bir tesiste %18'lik nominal oran, net bedele göre yaklaşık %20'ye denk geliyor. Böyle bir tesiste gerçek iyileşme manşetteki farktan büyük olabilir.

Temsili tasarruf hesabı

Etkiyi somut görmek için temsili bir tesis kuralım: 25 oda, yıllık ortalama %65 doluluk (yaklaşık 5.930 oda-gece) ve KDV hariç ortalama gecelik fiyat ₺4.000. Yıllık oda geliri yaklaşık ₺23,7 milyon eder. Bu tesisin yabancı platformlar üzerinden yurt içindeki misafire yaptığı satışların payını üç senaryoda değiştirelim ve bugün efektif %22 komisyon ödediğini varsayalım.

Tablonun gösterdiği şey basit: tavanın kasaya etkisi, tesisinizin iç pazara yabancı platformlar üzerinden ne kadar sattığıyla doğru orantılı. Misafirleri çoğunlukla yurt dışından rezervasyon yapan bir sahil otelinde doğrudan etki sınırlı kalabilir, çünkü tavan yalnız yurt içinden yurt içine satışlara uygulanıyor. Bu ifadenin uygulamada neye göre belirleneceği (misafirin ikameti mi, satışın yapıldığı ülke mi, ödemenin yapıldığı yer mi) henüz net değil ve büyük olasılıkla Bakanlığın hazırlayacağı alt mevzuatla şekillenecek.

Belgesiz tesisler ve izinsiz konutlar platformlardan düşecek mi?

Teklifin en az konuşulan ama en sert etkisi bu olabilir. Platformlar yalnız turizm belgeli konaklama işletmelerini ve izin belgeli turizm amaçlı kiralık konutları satabilecek; ilanlarda belge numarasını doğrulayarak yayımlamak zorunda olacak. Kurala uymayan platforma, belgesiz konaklama işletmesi için Turizmi Teşvik Kanunu'ndaki, izinsiz konut için 7464 sayılı Kanun'daki yaptırımlar uygulanacak.

Aslında yön yeni değil. Turizmi Teşvik Kanunu'nda 2023'te yapılan değişiklikle konaklama tesislerinin Bakanlık'tan turizm işletmesi belgesi alması zorunlu hale geldi; Aralık 2025 sonunda Resmi Gazete'de yayımlanan bir tebliğle de elektronik ilanlarda doğrulanmış belge numarası gösterme şartı getirildi. Günlük kiralık konutlarda ise 1 Ocak 2024'ten beri izin belgesi zorunlu. Yeni teklif bu yükümlülüğü platformun kendi sorumluluğuna bağlıyor; belgesiz ilanı kaldırmak artık platformun da çıkarına olacak.

Belediye ruhsatıyla çalışıp Bakanlık belgesini hâlâ tamamlamadıysanız ya da dairelerinizin bir kısmı için turizm amaçlı kiralama izni almadıysanız takvim aleyhinize işliyor. Kanun yasalaşırsa platformlar, 1 Ocak 2027'den sonraki 3 aylık başvuru döneminde kataloglarını temizlemeye girişecek. Yorumları ve sıralamasıyla birlikte düşen bir ilanı geri getirmek, başvuruyu bugünden başlatmaktan çok daha pahalıya mal olur.

Sözleşme ve fatura kontrol listesi: şimdi neye bakmalısınız?

Kanun yasalaşsa bile tavanın kendiliğinden faturalarınıza yansıyacağını varsaymayın. Platformların sözleşme şablonlarını güncellemesi, alt mevzuatın çıkması ve uygulamanın oturması zaman alacak. Verisini hazır tutan tesis hem fazla kesintiyi fark eder hem de pazarlıkta güçlenir.

Tavan varken doğrudan kanal hâlâ neden önemli?

%17 bir tavan, bir hedef değil. ₺4.000'lık net bir gecede %17 hâlâ ₺680 demek; aynı rezervasyon tesisin kendi sitesinden geldiğinde bu tutarın büyük bölümü işletmede kalır. Üstelik tavan yalnız yurt içinden yurt içine satışları kapsıyor: yurt dışından gelen OTA rezervasyonları ve yerli platformlar bu düzenlemenin dışında. Doğrudan rezervasyon, tavandan sonra da en düşük maliyetli kanal olarak kalıyor.

Daha önemlisi, komisyon yalnız paranın değil misafir ilişkisinin de bedeli. Platformdan gelen misafirle iletişim büyük ölçüde platformda kalır. İlk konaklamada OTA'nın görünürlüğünden yararlanıp ikinci konaklamayı komisyonsuz kanala çekmek, tavanın sağlayacağı tasarruftan daha kalıcı bir kazanç. Bunun için web sitenizde çalışan, kanal fiyatlarıyla senkron bir rezervasyon motoru ve konaklama sonrası misafire ulaşan otomatik mesajlar gerekiyor. HotelPilot gibi kanal yöneticisini komisyonsuz rezervasyon motoruyla aynı panelde birleştiren sistemler, bu döngüyü tek yerden yönetmeyi kolaylaştırıyor.

Teklifin gözden kaçan bir etkisi daha var: fiyat paritesi kısıtı kalkarsa, kendi sitenizde OTA'dan biraz daha uygun fiyat ya da ek avantaj sunmanın önündeki sözleşme engeli de ortadan kalkmış olacak. Doğrudan kanal stratejisi olan tesis böylece iki kez kazanır: OTA kesintisi düşer, kendi kanalını öne çıkarmak kolaylaşır.

Genel Kurul'da neler değişebilir? Takvimi nasıl izlemeli?

TBMM gündemine göre teklif temel kanun olarak iki bölüm hâlinde görüşülecek ve Genel Kurul'da verilecek önergelerle oran, kapsam ya da yürürlük tarihi değişebilir. Komisyon aşamasında bile tüketicinin yerleşim yeri mahkemelerini yetkili kılmak isteyen bir önerge reddedildi, %17 sınırına ilişkin ifadeler ise önergelerle netleştirildi. Yasalaşma haberi geldiğinde ilk iş, Resmi Gazete'deki son metni okumak olmalı.

Sonrasında üç tarih önemli: yürürlük tarihi (teklifteki hâliyle 1 Ocak 2027), platformların 3 aylık başvuru süresinin bitişi ve Bakanlığın alt mevzuatı. 'Yurt içi satış' tanımı ve program bazlı ücretlerin nasıl sayılacağı büyük ölçüde bu ikincil düzenlemede belirlenecek.

1. Kasım: Son 12 ayın kanal raporunu çıkarın; platform bazında yurt içi ve yurt dışı satış payını ve efektif komisyonu hesaplayın.
2. Kasım-aralık: Belge ve izin numaralarınızı tüm ilanlarda doğrulayın; eksik belge varsa başvuruyu başlatın.
3. Aralık: Genel Kurul sonucunu ve Resmi Gazete metnini takip edin; sözleşmelerinizi yayımlanan metinle karşılaştırın.
4. Ocak 2027: Kanun yürürlüğe girdiyse ilk platform faturalarında oranı ve matrahı kontrol edin; sapma varsa yazılı olarak itiraz edin.
5. Sürekli: Doğrudan rezervasyon payınızı aylık izleyin ve tasarrufun bir kısmını kendi kanalınıza yatırın.

%17 tavanı, komisyon pazarlığında yıllardır elinde koz olmayan bağımsız otelci için önemli bir referans. Ama teklif henüz kanun değil ve etkisi her tesiste satış kırılımına göre farklı. En sağlam strateji; kanal verisini bugünden toparlamak, belgeyi eksiksiz hale getirmek ve tasarrufu doğrudan kanala yatırmak.