2027 Otel Bütçesi Nasıl Hazırlanır? Asgari Ücret ve Enflasyon Senaryolarıyla Adım Adım Rehber
2027 otel bütçesi, son yılların en çok bilinmeyenli bütçesi olmaya aday. Asgari ücret aralıkta belirlenecek; TCMB'nin 2027 enflasyon ara hedefi %15 iken Orta Vadeli Program %21 öngörüyor; konaklama vergisi yeni bir karar çıkmazsa 1 Ocak'ta %1'den %2'ye dönecek. Üstelik kârlılık yıllardır eriyor. Bu rehber, bilinmeyenleri senaryoya çevirerek küçük ve orta ölçekli bir tesis için 2027 bütçesini adım adım kuruyor.
- 2026 asgari ücreti brüt ₺33.030, net ₺28.075,50; işverene maliyeti 2 puanlık teşvikle aylık ₺40.214. 2027 tutarı aralıkta belli olacak; piyasada %20-30 aralığında senaryolar konuşuluyor.
- 2027 enflasyon beklentileri ayrışıyor: TCMB ara hedefi %15, OVP tahmini %21; eylülde yıllık TÜFE %29,73'tü. Bütçeyi tek rakama değil üç senaryoya kurun.
- Yeniden değerleme oranı 3 Kasım'da açıklanacak ekim Yİ-ÜFE verisiyle kesinleşecek; tahminler %27,6-28,1 bandında (2026'da %25,49).
- Konaklama vergisi 31 Aralık 2026'ya kadar %1; yeni karar çıkmazsa 2027'de %2. Vergi dahil sabit fiyatla satıyorsanız fark marjınızdan çıkar.
- Temsili 30 odalı tesiste GOP marjı baz senaryoda %26, kötümser senaryoda %15'e iniyor; farkı en çok personel artışıyla TL fiyat artışı arasındaki makas belirliyor.
- Bütçe çekmeceye konursa şubatta eskir. Her ay gerçekleşeni girip kalan ayları yeniden tahmin eden 'rolling forecast' ile GOPPAR, CPOR ve personel maliyeti oranını izleyin.
2027 Otel Bütçesi Neden Her Zamankinden Zor?
Ekim-kasım, otelcilikte bütçe mevsimi: sezon kapanır, rakamlar netleşir ve gelecek yılın fiyat, kadro ve yatırım kararları masaya gelir. 2027 bütçesini zorlaştıran şey, en büyük girdilerin henüz belli olmaması. Asgari ücret aralıkta, yeniden değerleme oranı kasımda kesinleşecek; enflasyon için ise iki resmi kaynak birbirinden 6 puan farklı rakam veriyor.
Üstüne kârlılık baskısı var. AKTOB Başkanı Kaan Kavaloğlu 30 Ekim'de 2019'a göre giderlerin euro bazında %400, gelirin ise %80 arttığını söyledi. Sorun yalnızca Türkiye'ye özgü de değil: HotStats'ın 2.000'den fazla Avrupa otelini kapsayan 2025 verisine göre (Turizm Günlüğü'nün aktarımıyla) gelir %3,3 artarken personel maliyeti %5,7 arttı ve artan gelirin yalnızca %23,5'i işletme kârına dönüştü.
Birkaç yıl önce yıl sonunda %30-35 net kârlardan bahsedilirken, bugün %12-15 bandı bile birçok otel için iyi sayılıyor.
Bütçenin Girdileri: Asgari Ücret, Enflasyon, Yeniden Değerleme ve Konaklama Vergisi
Asgari ücret: 2026 için brüt ₺33.030, net ₺28.075,50 olarak belirlendi; artış %27'ydi ve temmuzda ara zam yapılmadı. 2027 tutarını Asgari Ücret Tespit Komisyonu aralıkta belirleyecek; geçen yıl rakam 23 Aralık'ta açıklanmıştı. Bütçe kapanırken kesin rakam elinizde olmayacak; bu yüzden %20, %25 ve %30 gibi senaryolarla çalışın.
Enflasyon: TÜİK verisine göre eylülde yıllık TÜFE %29,73. TCMB ağustostaki Enflasyon Raporu'nda 2026 sonu tahminini %28'e yükseltti, 2027 ara hedefini %15'te tuttu. Eylülde açıklanan Orta Vadeli Program ise 2026 için %28,4, 2027 için %21 öngörüyor. Enflasyon düşüş eğilimindeyken yıl içi ortalama fiyat artışı yıl sonu rakamından yüksek çıkar, çünkü yıl yüksek enflasyonla başlar.
Yeniden değerleme oranı 2026'da %25,49'du. 2027 oranı, 3 Kasım'da açıklanacak ekim ayı Yİ-ÜFE verisiyle kesinleşecek; eylül itibarıyla 12 aylık ortalama artış %27,81 ve tahminler %27,6-28,1 bandında. Bu oran harçlar, maktu vergi ve ceza tutarları ile gelir vergisi tarifesindeki dilimlerin güncellenmesinde kullanılıyor; yani hem resmi giderlerinize hem asgari ücretin üzerindeki bordrolara dokunuyor.
Konaklama vergisi: 1 Mayıs 2026'da yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı'yla oran 31 Aralık 2026'ya kadar %2'den %1'e indirildi. Yeni bir karar çıkmazsa 1 Ocak 2027'de yeniden %2 uygulanacak. Fiyatlarınızı vergiyi misafire ayrıca yansıtarak kuruyorsanız etki sınırlı; vergi dahil sabit fiyatla satıyorsanız oda gelirinizin yaklaşık %1'i doğrudan marjdan çıkar.
Gelir Bütçesi Nasıl Kurulur? Oda-Gece, ADR ve Kanal Kırılımı
Gelir bütçesi tek bir formüle dayanır: satılacak oda-gece × ortalama oda fiyatı (ADR). Önce kapasiteyi yazın (oda sayısı × açık gün), sonra her ay için doluluk tahminini geçen yılın gerçekleşenleri, eldeki erken rezervasyonlar ve bölgenin etkinlik takvimiyle kurun. ADR'yi segment bazında ayırın: bireysel, grup, kurumsal ve tur operatörü fiyatları farklı hızda artar. Kahvaltı, restoran, transfer gibi oda dışı gelirleri ayrı satırda tutun.
Kanal kırılımı bütçenin en çok atlanan katmanı. Aynı ADR'yle satılan iki oda, kanalına göre kasada çok farklı tutar bırakır. Aşağıdaki temsili tabloda ağırlıklı ADR ₺4.130 iken komisyon sonrası ortalama ₺3.695'e iniyor; OTA payından doğrudan satışa 10 puanlık bir kayış, 30 odalı bu tesiste yılda yaklaşık ₺244 bin ek net gelir demek.
| Kanal (temsili, 2027 baz) | Oda-gece payı | ADR | Komisyon / maliyet | Komisyon sonrası ADR |
|---|---|---|---|---|
| OTA (Booking.com, Expedia vb.) | %55 | ₺4.300 | %17 | ₺3.569 |
| Doğrudan (web sitesi, telefon) | %25 | ₺4.050 | %3 (ödeme, motor) | ₺3.929 |
| Tur operatörü / acente | %10 | ₺3.600 | Kontrat fiyatına dahil | ₺3.600 |
| Kurumsal / grup | %10 | ₺3.900 | Yok | ₺3.900 |
| Ağırlıklı ortalama | %100 | ₺4.130 | Etkin oran ~%10,5 | ₺3.695 |
Gider Bütçesi: Personel Maliyeti Asgari Ücret Senaryolarına Göre Nasıl Değişir?
Personel çoğu tesiste en büyük gider kalemi; temsili örneğimizde gelirin üçte birine yaklaşıyor. Asgari ücret artışı yalnızca asgari ücretlileri değil, ücret skalasının tamamını yukarı iter: asgari ücretin hemen üzerindeki çalışanlar farkın korunmasını bekler. Turizm prim desteğini getiren kanun teklifinin etki analizine göre konaklama sektöründe sigortalı başına ortalama aylık maliyet ₺75.676; yani kadronuzun önemli bir kısmı zaten asgari ücretin üzerinde.
| Senaryo | Brüt asgari ücret | Net asgari ücret | İşveren maliyeti (aylık) | Her 10 asgari ücretli için yıllık ek maliyet |
|---|---|---|---|---|
| 2026 (yürürlükte) | ₺33.030 | ₺28.075,50 | ₺40.214 | - |
| 2027, %20 artış | ₺39.636 | ₺33.691 | ₺48.257 | +₺965 bin |
| 2027, %25 artış | ₺41.288 | ₺35.094 | ₺50.268 | +₺1,21 milyon |
| 2027, %30 artış | ₺42.939 | ₺36.498 | ₺52.278 | +₺1,45 milyon |
Destek kalemlerini ihtiyatlı yazın. Turizm işletmesi belgeli tesislere verilen ve çalışan başına aylık yaklaşık ₺3.500 olan SGK prim desteği yalnızca Mayıs-Aralık 2026 dönemini kapsıyor; 2026'da aylık ₺1.270 uygulanan asgari ücret desteğinin 2027'de sürüp sürmeyeceği de belli değil. Uzatma kararı çıkmadan bunları bütçeye gelir olarak yazmayın.
Diğer kalemler: enerjide nisan 2026'da ticarethane elektrik tarifesine %17,5 zam yapıldı ve tarifeler genellikle üç ayda bir gözden geçiriliyor; bütçeye en az bir ara zam payı koyun. Komisyonu kanal tablosundan, F&B maliyetini satılan oda-gece ve misafir sayısından türetin. Bakımı 'ne kalırsa' kalemi yapmayın; ertelenen bakım, sonraki yılın en pahalı sürprizidir.
Üç Senaryolu 2027 Bütçe Tablosu: Baz, Kötümser, İyimser
Tek rakamlı bütçe, ilk sürprizde çöker. Aşağıdaki temsili tabloda 30 odalı, yıl boyu açık bir tesisin 2026 tahmini kapanışı ile üç 2027 senaryosu yan yana. Baz senaryo OVP'ye yakın bir enflasyon ve %25 asgari ücret artışını, kötümser senaryo yüksek ücret artışı ile zayıf kur ve talebi, iyimser senaryo TCMB hedefine yakınsayan bir enflasyonu varsayıyor.
| Kalem (temsili) | 2026 tahmini | 2027 baz | 2027 kötümser | 2027 iyimser |
|---|---|---|---|---|
| Bordro artışı / diğer maliyet artışı | - | %25 / %24 | %30 / %30 | %20 / %18 |
| Doluluk | %62 | %62 | %58 | %65 |
| Net ADR | ₺3.500 | ₺4.130 | ₺3.850 | ₺4.340 |
| RevPAR | ₺2.170 | ₺2.561 | ₺2.233 | ₺2.821 |
| Toplam gelir | ₺26,6 milyon | ₺31,4 milyon | ₺27,4 milyon | ₺34,6 milyon |
| Personel gideri | ₺8,6 milyon | ₺10,8 milyon | ₺11,2 milyon | ₺10,4 milyon |
| Toplam işletme gideri | ₺18,7 milyon | ₺23,2 milyon | ₺23,4 milyon | ₺22,8 milyon |
| GOP (brüt faaliyet kârı) | ₺7,9 milyon | ₺8,2 milyon | ₺4,0 milyon | ₺11,8 milyon |
| GOP marjı | %29,6 | %26,2 | %14,7 | %34,1 |
| GOPPAR (günlük) | ₺720 | ₺753 | ₺367 | ₺1.079 |
| Personel maliyeti oranı | %32,5 | %34,4 | %41,0 | %30,0 |
Tablonun mesajı net. Baz senaryoda GOP TL olarak yalnızca %4,5 artıyor; %20'nin üzerindeki enflasyon düşünüldüğünde bu reel bir gerileme. Kötümser senaryoda GOP yarıya iniyor ve personel maliyeti gelirin %41'ine çıkıyor. Vergi dahil fiyatla satan bir tesiste konaklama vergisinin %2'ye dönmesi baz senaryoda yaklaşık ₺280 bin daha götürüyor. GOP'tan sonra kira, amortisman ve finansman giderleri de düşüleceği için net kâr, GOP marjının çok altında kalır.
CPOR ve Personel Maliyeti Oranı Nedir, Bütçede Nasıl Kullanılır?
CPOR (cost per occupied room), satılan oda-gece başına oda departmanı maliyetidir: kat hizmetleri personeli, çamaşır, sarf ve odaya düşen enerjinin toplamı satılan oda-geceye bölünür. Temsili tesiste CPOR 2026'da ₺734 iken baz senaryoda ₺914'e (ADR'nin %22'si), kötümser senaryoda ₺1.004'e (%26) çıkıyor. Doluluk düştüğünde sabit kalan kat ekibi daha az odaya bölündüğü için CPOR fiyattan hızlı yükselir.
Personel maliyeti oranı ise toplam personel giderinin toplam gelire bölünmesidir. Bu oran yıldan yıla yükseliyorsa ücret artışı fiyat artışını geçiyor demektir. Bütçeye iki eşik yazın: personel oranı için bir üst sınır (örneğin %35) ve CPOR için ADR'nin belirli bir yüzdesi. Aylık takipte eşik aşılırsa kadro planını, vardiyaları veya fiyatı yeniden ele almanın zamanı gelmiştir.
Nakit Akışı ve Kış Finansmanı: Sezonluk İşletme Bütçesini Nasıl Kurar?
Kârlı bir bütçe nakit sıkıntısını önlemez. Sezonluk bir tesiste gelir altı-yedi aya sıkışırken kira, kredi, sigorta ve kilit kadro on iki ay sürer. Bu yüzden bütçeye ay ay nakit akışı tablosu ekleyin ve kış için ayrı bir nakit tamponu ayırın: kapalı ay sayısı × aylık kaçınılmaz sabit gider + bahar açılış hazırlığı. Örneğin aylık ₺400.000 sabit gideri olan bir tesis için beş kapalı ay ve ₺600.000 açılış hazırlığı, yaklaşık ₺2,6 milyonluk bir tampon demek (temsili).
Kış finansmanında dört kaynak öne çıkar: erken rezervasyon ön ödemeleri (iptal ve iade şartları açık yazılmış olarak), tur operatörü avansları (kur ve iptal riskini sözleşmede netleştirerek), tedarikçilerle vade planı ve banka kredisi. Krediyi kullanacaksanız faiz giderini GOP'un altında ayrı satır olarak bütçeleyin; kış açığını kapatmak için çekilen kredi, gelecek sezonun kârından ödenir.
Rolling Forecast ile Bütçeyi Canlı Tutmak ve İzlenecek KPI'lar
Bütçe yıl başında belirlenen hedeftir; rolling forecast (yuvarlanan tahmin) ise her ay gerçekleşen verilerle güncellenen ve hep 12 ay ileriye bakan tahmindir. Bütçe neyi hedeflediğinizi, rolling forecast nereye gittiğinizi gösterir. Aylık döngü beş adımdan oluşur:
- Ay kapanınca gerçekleşen doluluk, ADR, kanal kırılımı ve giderleri girin.
- Önümüzdeki üç ayı eldeki rezervasyonlar ve rezervasyon hızıyla (pickup) yeniden tahmin edin.
- Tahmini 12 ay ileriye yuvarlayın; geçen ay yeni bir ay ekleyin.
- Bütçe, gerçekleşen ve tahmin arasındaki sapmayı kalem kalem açıklayın.
- Sapmayı aksiyona çevirin: fiyat, kadro, harcama veya kanal kararı.
Takip edilecek çekirdek göstergeler: RevPAR (fiyat ve doluluğu birleştirir), GOPPAR (geliri değil kârı ölçer), CPOR, personel maliyeti oranı ve komisyon sonrası ADR. Gelir tarafını toplamak bu döngünün en zahmetli kısmıdır. HotelPilot gibi bir otel yönetim sisteminin doluluk, ADR, RevPAR, pickup ve kanal kırılımı raporları gerçekleşen verileri hazır getirir; size maliyet tarafını eklemek ve kararı vermek kalır.
- Asgari ücret için %20, %25 ve %30 senaryolarını ve ücret skalasına etkisini hesaplayın
- Enflasyon varsayımını TCMB (%15) ile OVP (%21) arasında, yıl içi ortalamayı da düşünerek seçin
- Konaklama vergisinin %2'ye dönüşünü fiyatlarınıza mı yansıtacağınızı, marjdan mı karşılayacağınızı belirleyin
- Gelir bütçesini ay, segment ve kanal kırılımında komisyon sonrası ADR ile kurun
- Döviz bazlı fiyatlar için kur varsayımını TL maliyet artışından ayrı yazın
- Baz, kötümser ve iyimser senaryolar için GOP, GOPPAR, CPOR ve personel oranını hesaplayın
- Ay ay nakit akışı tablosu ve kış nakit tamponu ekleyin
- Rolling forecast için her ayın ilk haftasına sabit bir gözden geçirme toplantısı koyun
2027 otel bütçesini kesin rakamlarla yazmak bu yıl mümkün değil, ama hazırlıksız girmek de zorunlu değil. Bilinmeyenleri senaryoya çevirip her ay gerçekleşenle güncelleyen işletmeci, aralıkta açıklanacak asgari ücretin ya da ocakta değişecek verginin sürprizine değil, önceden düşünülmüş bir aksiyon planına uyanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Otel bütçesi nasıl hazırlanır?
+
Önce gelir bütçesini kurun: aylık kapasite × beklenen doluluk × ADR, ardından segment, kanal ve oda dışı gelir kırılımı. Sonra gider bütçesini personel, enerji, komisyon, F&B, bakım ve diğer giderler olarak ay ay yazın. Son adımda baz, kötümser ve iyimser senaryoları hazırlayıp her ay gerçekleşenle güncelleyin.
2027 asgari ücret ne zaman belli olacak?
+
2027 asgari ücreti, Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun aralıkta yapacağı toplantılarla belirlenecek. Geçen yıl 2026 tutarı 23 Aralık 2025'te açıklanmış ve 1 Ocak'tan itibaren uygulanmıştı. Bütçede kesin rakam yerine %20, %25 ve %30 gibi senaryolarla çalışmak en sağlıklı yöntemdir.
2026 asgari ücretin işverene maliyeti ne kadar?
+
2026'da brüt asgari ücret ₺33.030, net ₺28.075,50. İşveren SGK payı ve işsizlik primiyle teşviksiz aylık maliyet ₺40.874,63; 2 puanlık prim teşvikiyle ₺40.214,03. Kesin bordro hesabı için mali müşavirinize danışın.
Otelde personel maliyeti oranı nasıl hesaplanır?
+
Toplam personel giderini (brüt ücret, işveren SGK payı ve yan haklar) toplam gelire bölün. Oran yıldan yıla yükseliyorsa ücret artışı fiyat artışını geçiyor demektir; bu durumda fiyatı, verimliliği veya kadro planını yeniden ele almak gerekir.
CPOR nedir, nasıl hesaplanır?
+
CPOR (cost per occupied room), satılan oda-gece başına oda departmanı maliyetidir. Kat hizmetleri personeli, çamaşır, sarf malzemesi ve odaya düşen enerjinin toplamı satılan oda-gece sayısına bölünerek bulunur. Doluluk düştüğünde sabit kalan ekip daha az odaya bölündüğü için CPOR yükselir.
Rolling forecast nedir, bütçeden farkı ne?
+
Bütçe yıl başında belirlenen hedeftir; rolling forecast ise her ay gerçekleşen verilerle güncellenen ve hep 12 ay ileriye bakan tahmindir. Aradaki sapma, fiyat, kadro ve harcama kararlarının tetikleyicisi olur.
Bütçenin Gerçekleşen Tarafını Hazır Bulun
HotelPilot'un doluluk, ADR, RevPAR, pickup ve kanal kırılımı raporlarıyla her ay sonunda bütçe ile gerçekleşeni dakikalar içinde karşılaştırın.